Wat is arbeidsmediation
Als u problemen ondervindt op uw werk met een collega, in een team of met uw werkgever, dan is arbeidsmediation een manier om samen, in gesprek, tot een oplossing te komen. Bij arbeidsmediation begeleidt een tussenpersoon, de arbeidsmediator, het gesprek tussen u en de persoon met wie u in conflict bent. U bent beiden deelnemer aan de arbeidsmediation.
Bij arbeidsconflicten is er sprake van botsende belangen tussen deelnemers op de werkvloer. U kunt arbeidsmediation inschakelen bij een conflict tussen:
- Werkgever-werknemer
- Collega’s binnen een team
- Bestuur van een organisatie met de ondernemingsraad of de Raad van Commissarissen
Mediation vindt plaats in een neutrale en veilige omgeving en kent eigen spelregels. Deze liggen vast in een reglement.
Wat doet een Arbeidsmediator
Een arbeidsmediator begeleidt het gesprek en zorgt ervoor dat u, maar ook degene met wie u in conflict bent, vrijuit kunt spreken. Vaak horen emoties daarbij. Ook daar is ruimte voor. De arbeidsmediator ziet er op toe dat u zich beiden gehoord voelt en dat de communicatie goed verloopt. Het doel is om gezamenlijk tot een oplossing te komen die voor beide deelnemers acceptabel is.
Hoe start de arbeidsmediation?
Voordat de mediation start, informeert de arbeidsmediator de deelnemers over:
- de uitgangspunten van arbeidsmediation,
- de randvoorwaarden waarin mediation plaatsvindt,
- de gedragsregels waar de mediator zich aan moet houden.
Deze informatie is schriftelijk vastgelegd in de mediationovereenkomst, die deelnemers en de mediator bij aanvang tekenen. De spelregels van een mediation en de gedragsregels van een arbeidsmediator kunt u vinden bij de MfN (Mediatorsfederatie Nederland) en ADR (AppropriateDisputeResolution-register).
Hoe verloopt de arbeidsmediation?
Nadat de mediationovereenkomst is ondertekend, start de mediation officieel. De arbeidsmediator geeft aan elke deelnemer, om beurten, de gelegenheid om haar of zijn verhaal te doen. Dat is spannend, omdat deelnemers niet van elkaar weten hoe ze op elkaar gaan reageren. De mediator begeleidt het gesprek, maar blijft te allen tijde neutraal en onafhankelijk. Hij/zij vat samen, reflecteert, spiegelt en stelt vragen om een helder beeld te krijgen van wat er speelt. De mediator houdt de regie over het goede verloop van het gesprek, maar intervenieert niet als het gaat om de inhoud. De deelnemers bepalen de gespreksonderwerpen. Dankzij de mediation komen de werkelijke belangen, de zorgen, de gevoelens en behoeften, van deelnemers naar boven. De deelnemers voelen zich dan opgelucht en de spanning vermindert. Het conflict de-escaleert. Er is een basis om verder te praten en samen te zoeken naar een oplossing.
Hoe komen deelnemers tot een oplossing?
Wanneer de botsende, maar ook vaak overlappende, belangen duidelijk zijn en deelnemers elkaar hebben gehoord, is de grootste stap naar het oplossen van de concrete knelpunten gezet. Het is aan de deelnemers zelf om met een oplossing te komen. De mediator stelt vragen over de geboden oplossingen, analyseert deze met deelnemers en structureert. De deelnemers echter nemen de beslissing welke oplossing bij hen past. Zowel de deelnemers als de mediator hebben een geheimhoudingsplicht en de plicht om zich in te spannen om de mediation goed te laten verlopen en een oplossing te vinden. Zodra deelnemers overeenstemming hebben over de oplossing, stelt de mediator een (vaststellings)overeenkomst op. Deze bevat de afspraken tussen de deelnemers, die samen de overeenkomst tekenen. Een “vaststellingsovereenkomst” is ook de term die wordt gebruikt om het document waarmee iemand afscheid neemt van een werkgever aan te duiden.
Mochten de gesprekken niet leiden tot een oplossing, dan is dat niet de verantwoordelijkheid van de mediator. Een mediator mag geen beslissing nemen, in tegenstelling tot een rechter. Van de rechter mogen deelnemers wel een beslissing verwachten, die overigens vaak leidt tot de teleurstelling bij, in ieder geval, een van de twee partijen.
Is juridisch of ander advies tijdens mediation mogelijk?
Tijdens de mediation hebben deelnemers altijd het recht om zich te laten adviseren door een adviseur, bijvoorbeeld een advocaat, HR of boekhouder. De mediator bespreekt de deelname van een adviseur vooraf met de deelnemers. Ieder moet zijn/ haar goedkeuring geven. Adviseurs kunnen alleen betrokken zijn wanneer zij zich binden aan de geheimhoudingsplicht.
Wat zijn de uitgangspunten van arbeidsmediation?
Voor de partijen zijn de volgende punten in de mediationovereenkomst gewaarborgd:
- Vrijwilligheid
- Ongebondenheid totdat afspraken op papier staan en getekend zijn
- Vertrouwelijkheid
- Wederzijdse intentie om tot een oplossing te komen
- Communicatie
- Mandaat
Voor de mediator zijn de volgende eigenschappen belangrijk:
- Onafhankelijkheid
- Onpartijdigheid
- Vertrouwelijkheid
- Transparantie
- Overzicht kunnen houden
- Doortastend
Wanneer arbeidsmediation?
- Conflict
Wanneer u ruzie heeft met een werknemer, een collega of werkgever, is de beste eerste stap om te proberen met elkaar in gesprek te gaan om tot een oplossing te komen. Lukt dit niet, dan zijn er vaak binnen een organisatie disciplines die kunnen adviseren zoals HR, bedrijfsmaatschappelijk werk, of de interne mediator. Indien de organisatie zelf onvoldoende mogelijkheden biedt, zoals vaak het geval is bij het MKB, of het is onmogelijk gebleken er samen uit te komen, dan is het inschakelen van een arbeidsmediator de logische volgende stap. In de praktijk doet het MKB vaak een beroep op arbeidsmediation in elke fase van een conflict. De mediator begeleidt partijen bij het herstellen van de communicatie en de relatie, of in het uiterste geval, bij het vinden van een goede manier om uit elkaar te gaan.
Mediation bij ziekte en conflict
Indien u ziek bent en u zich gemeld hebt bij de bedrijfsarts, kan deze mediation adviseren. De arts beoordeelt of uw gezondheid mediation toelaat. Indien dit het geval is, zal de arbeidsmediator vaak eerst twee afzonderlijke gesprekken voeren, een met u en een met de andere deelnemer. Ervaring leert dat dit drempelverlagend werkt en dit het gezamenlijke eindgesprek ten goede komt.
Waarom kiezen voor een arbeidsmediator?
Een arbeidsmediator is een professional die opgeleid en gespecialiseerd is in arbeidsrecht, de verschillende soorten arbeidsgeschillen en de achtergronden van conflicten binnen organisaties. U bent verzekerd van kwaliteit en een hoge mate van professionaliteit.
Veel arbeidsmediators zijn lid van De Vereniging Arbeidsmediators Nederland (VAN). Deze heeft het volgende beroepsprofiel opgesteld. Alleen arbeidsmediators die geregistreerd staan bij de MfN kunnen lid worden. De gespecialiseerde arbeidsmediator is verplicht om zich bij te scholen en valt onder het klacht- en tuchtrecht van het MfN-register. Indien u niet tevreden bent over de mediator, hebt u altijd de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij dit officieel orgaan, dat uw klacht serieus in behandeling neemt.
Zie de pagina over met een overzicht van alle betrokken en benoemde instanties.