Wat is een arbeidsmediator?
De arbeidsmediator is de tussenpersoon die het gesprek tussen partijen in een arbeidsconflict begeleidt. Deze partijen zijn de deelnemers aan de arbeidsmediation. De arbeidsmediator zorgt ervoor dat alle deelnemers vrijuit kunnen spreken. Vaak horen emoties daarbij. Ook daar is ruimte voor. De arbeidsmediator ziet er op toe dat ieder zich gehoord voelt en dat de communicatie goed verloopt. Het doel is om gezamenlijk tot een oplossing te komen die voor beide deelnemers acceptabel is.
Nederland telt 750 arbeidsmediators die gezamenlijk 15.000 mediations op jaarbasis begeleiden. Het aantal mediations per mediator varieert sterk. Sommige mediators voeren 100 mediations uit per jaar, anderen slechts sporadisch. Dit hangt af van of de mediator fulltime of parttime met dit vak bezig is. Dit blijkt uit een onderzoek uitgevoerd in opdracht van de MfN in 2019.
Een arbeidsmediator is een professional met kennis van arbeidsrecht, de verschillende soorten arbeidsgeschillen en de achtergronden van conflicten binnen organisaties.
Register
Nederland kent op dit moment twee mediation-registers (MfN en ADR, zie meer bij “over”) waar mediators zich bij aan kunnen sluiten. Het MfN-register is het oudste mediationregister van Nederland. De geregistreerde arbeidsmediator is verplicht om zich bij te scholen en valt onder het klacht- en tuchtrecht van het register. Indien deelnemers niet tevreden zijn over de mediator, hebben zij de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij dit officieel orgaan.
Beroepsverenigingen
Algemene beroepsverenigingen van arbeidsmediators
- De Vereniging Arbeidsmediators Nederland (VAN).
- De Groeps Arbeids Mediators (GAM)
Specifieke sector met arbeidsmediators:
- Onderwijs: Centrum Onderwijs Mediation (COM)
- Overheid: Vereniging Mediators Overheid (VMO)
Daarnaast is er de algemene Nederlandse Mediatorsverenging (NMv).
Advocaat-mediators in het arbeidsrecht zijn veelal lid van de VAAN (Vereniging van Arbeidsrecht Advocaten Nederland).
Hoe zijn arbeidsmediators werkzaam?
Volledig zelfstandig
Twee derde van de mediators is ZZP’er. Dit betekent dat zij zelfstandig werken en geen werkgever hebben. Zij werven hun zaken uit hun netwerk of via hun website. Ook kunnen zij aangesloten zijn bij een mediationprovider (zie hierna).
meer…
Zelfstandig mediators hebben veelal een netwerk van professionals die cliënten naar hen verwijzen: arbeidsrechtadvocaten, (zelfstandig) bedrijfsartsen, (zelfstandig) casemanagers. Zij kunnen hun praktijk en mediationvoering volledig invullen zoals zij dit zelf willen.
Soms werken zelfstandig mediators samen in een collectief waarmee zij een regio of een doelgroep bedienen.
verbergen…
Veel arbeidsmediators zijn aangesloten bij een landelijk netwerk, de zogenaamde ‘providers’ van mediation voor heel Nederland. De mediator kan zowel in dienst zijn als ermee verbonden zijn als ZZP’er.
meer…
Het voordeel van deze samenwerkingsverbanden is voor klanten dat zij één aanspreekpunt hebben voor (vaak) een landelijke dekking van mediators. Vooral landelijk werkende arbodiensten maken hier gebruik van. Daarnaast zorgt de samenwerking voor kennis- en ervaringsuitwisseling tussen de betrokken mediators.
Het betekent ook dat de mediators in het plaatje moeten (willen) passen dat de provider heeft van arbeidsmediation. Hierdoor verliest de mediator een deel van zijn/haar zelfstandigheid.
verbergen…
Een aantal organisaties heeft zelf mediators in dienst. Deze mediators hebben een grote kennis van de organisatie waarin zij werken. Het voordeel van een interne mediator is dat deze makkelijk toegankelijk is, snel ingezet kan worden en escalatie kan worden voorkomen. Daarbij is de interne mediator vertrouwd met de organisatie en kent de regels en cultuur binnen de organisatie. De interne mediator is onderdeel van hetzelfde bedrijf en hij/zij bespreekt dit met de partijen. Partijen hebben de keuze wel of niet met de interne mediator in mediation te willen.
meer…
Als de organisatie meerdere interne mediators in dienst heeft, kunnen partijen tussen deze mediators kiezen. Er is een aangewezen rustige ruimte, waar je niet gestoord wordt. De interne mediator waarborgt haar onafhankelijkheid mede doordat de positie is vastgelegd in een intern statuut. Als een intern mediator is geregistreerd bij bijvoorbeeld het MfN, dan heeft ze zich te houden aan hetzelfde reglement en de dezelfde gedragsregels als externe geregistreerde mediators.
verbergen…
In dienst bij een arbodienst
Omdat arbeidsmediation veel door bedrijfsartsen wordt geadviseerd, hebben een aantal grote arbodiensten ook mediators in dienst. Dit heeft voor hen als voordeel dat zij de dienstverlening in huis kunnen houden. Deze mediators hebben korte lijntjes met de bedrijfsartsen en casemanagers.
meer…
Het voordeel van mediators in dienst van de arbodienst is de connecties die zij daar hebben: ze zijn makkelijk bereikbaar voor de bedrijfsartsen en casemanagers. Het nadeel is dat zij als minder neutraal gezien kunnen worden. Ook de mediator in dienst bij een arbodienst is ingeschreven in een kwaliteitsregister. Daarmee is geborgd dat de werkwijze hetzelfde is als de mediators die niet in dienst is.
verbergen…
In dienst bij een advocatenkantoor of rechtsbijstandskantoor
Mediation wordt de laatste jaren steeds meer ingezet door de conventionele rechtsbijstand. Zowel advocaten als rechters zien de meerwaarde van mediation. Laagdrempelig, snel en kostenverlagend. Daarom werken mediators steeds vaker in dienst van grote en kleine advocatenkantoren en rechtsbijstandverleners. Ook volgen steeds meer arbeidsrecht advocaten een mediationopleiding.