Bedrijfsarts
De bedrijfsarts is, soms ongewild, een belangrijke speler bij het oplossen van arbeidsconflicten. Mede dankzij bedrijfsartsen, die werkgevers en werknemers bij arbeidsconflicten naar mediation verwijzen, wordt arbeidsmediation steeds vaker ingezet. De STECR (Stichting Expertisecentrum Participatie) Werkwijzer Arbeidsconflicten en de NVAB-richtlijn hebben handvatten over de preventieve rol en inzet van arbeidsmediation als tweedelijns voorziening. De mediator en de bedrijfsarts vullen elkaar aan in het oplossen van arbeidsconflicten.
Vragen uit de praktijk
Hoe bespreekt u mediation met partijen?
In een arbeidsconflict spelen emoties en onzekerheid een belangrijke rol. De bedrijfsarts kan dit verminderen door de situatie te normaliseren: “het is heel normaal dat u het lastig vindt om met de ander in gesprek te gaan”.
Een mediator zorgt ervoor dat de communicatie tussen deelnemers goed en duidelijk verloopt en dat er beweging in zit. Op die manier komen de achterliggende belangen van de deelnemers naar voren. Denk aan: zekerheid, veiligheid, erkenning, goede communicatie, afsluiting, duideljkheid, gezondheid, duurzame bedrijfsvoering, et cetera. De mediator spreekt met hen over deze belangen.
Wanneer u veel weerstand tegen het mediation-advies ervaart kunt u met de deelnemers het alternatief bespreken: stel, er verandert niets, hoe is dat voor u? En u kunt het met hen over hun belangen hebben, of hun belang bij een oplossing.
Elke stap tijdens de mediation gaat in overleg. De mediator is neutraal en onpartijdig en is er voor beide partijen. De mediator is verantwoordelijk voor het proces, terwijl deelnemers verantwoordelijk zijn voor de inhoud. Zij bepalen wat ze wel en niet met elkaar willen bespreken en met welke stappen of oplossingen ze wel en niet mee akkoord gaan.
Welke informatie kunt u verstrekken aan de werkgever en de werknemer over arbeidsmediation?
U kunt cliënten verwijzen naar deze website, of naar de site van de mediator(kantoor) waarmee u samenwerkt. Bij de pagina “over” vindt u meerdere websites met informatie over arbeidsmediaion-arbeidsmediators. Daarnaast kunt u aangeven dat partijen bij een mediationtraject zelf een keuze hebben als het gaat over de mediator (man of vrouw etc), hoe het oplossingsproces verloopt en de wat de uitkomst is. De uitkomst staat niet van tevoren vast, iets wat wel soms wordt gedacht.
Wat doet u wanneer een partij klaagt over de mediator?
De bedrijfsarts en de mediator zijn, door hun omgang met conflicten, kwetsbaar om betrokken te raken bij het conflict. Het komt voor dat deelnemers bij de mediator klagen over de bedrijfsarts of bij de bedrijfsarts over de mediator. Het is aan mediator en bedrijfsarts om dit te herkennen en ervoor te zorgen hier niet in mee te gaan, maar neutraal te blijven. Dat betekent dat ze het oordeel van de een over de ander noch dienen te bevestigen noch hun eigen oordeel te geven. Dit werkt enkel escalerend. Verwijs de “klager” altijd terug naar degene waarover geklaagd wordt.
Wat kan de mediator doen wanneer deelnemers het advies van de bedrijfsarts niet begrijpen?
Het komt voor dat partijen het advies van een bedrijfsarts niet goed begrijpen. Soms is het echter ook zo dat dit “onbegrip” onderdeel is van het conflict. Wanneer de mediator hiertegen aanloopt in een mediation, dan stuurt hij / zij de deelnemers terug naar de bedrijfsarts om dit te bespreken. Daarnaast spreken de deelnemers, vanuit de mediation, met de bedrijfsarts over het medisch advies om dit scherper te krijgen, indien dit voor de oplossing in de mediation nodig blijkt.
Kunt u een advies geven over de eventuele uitkomst van de mediation?
Wanneer de bedrijfsarts een uitgesproken advies geeft over het doel van de mediation, kan dit het proces frustreren. Werkgever of werknemer kan daarmee aan de haal gaan door bijvoorbeeld te zeggen: “Ik hoef hier niet naar te luisteren, want de bedrijfsarts had geadviseerd om het alleen over een exit te hebben”. Dit is meestal niet in belang van beide betrokken partijen, want het gesprek blokkeert. Hierdoor blijven ze hangen in de situatie waar ze (vaak al maanden) in vast zitten. In de praktijk werkt dit alleen wanneer de bedrijfsarts met diens advies aansluit bij de wens van beide partijen.
Bij voorkeur verstrekt de bedrijfsarts informatie in de vorm van mogelijkheden: “het kan zijn dat er gependeld wordt” of “een mogelijke optie is een beëindiging van het dienstverband” of “er is een goede kans dat de arbeidsrelatie wordt hersteld door mediation”.
Kunt u met de mediator overleggen?
Bedrijfsarts en mediator zijn beiden beroepsmatig gebonden aan een hoge mate van geheimhouding. Deze dienen beiden ten alle tijden te bewaken. Overleg tussen bedrijfsarts en mediator over een mediation vindt uitsluitend plaats na uitdrukkelijke toestemming van alle deelnemers aan deze mediation.
Hoe wordt u geïnformeerd over de voortgang van de mediation?
Dit doet de mediator in principe niet, tenzij dit met partijen en u is afgesproken. Vaak, wanneer de mediation ingezet is door de provider van uw arbodienst, zijn hierover reeds eerder algemene afspraken gemaakt. In dat geval ontvangt u, met toestemming van de deelnemers, periodiek een procesrapportage van de mediator. De rapportage beschrijft enkel het proces, bijvoorbeeld data en tijden van de gesprekken, maar niet de inhoud.