Veelgestelde vragen
Algemeen
Is een mediation vrijwillig? De bedrijfsarts heeft dit geadviseerd.
Ja en nee. Vrijwillige deelname is een van de pijlers van mediation. Iemand dwingen aan mediation mee te doen heeft een averechts effect. Vrijwilligheid leidt veel vaker tot oplossingen dan dwang.
Tegelijkertijd is het Nederlandse arbeidsrecht zo geregeld dat conflicthouders op advies van de bedrijfsarts, de mediation aan ‘moeten’ gaan. Het weigeren van het opvolgen van dit advies kan leiden tot een loonopschorting, een loonsanctie van het UWV of een “minnetje” bij de rechter.
Hoe kunt u omgaan met dit dilemma?
- Het advies van de bedrijfsarts brengt met name de verplichting met zich mee om te werken aan de oplossing van het conflict te doen, zodat er ruimte komt voor herstel van de gezondheid. Mediation is een van de manieren om dit te bereiken. Maar het ieder staat vrij om een alternatieve oplossingswijze voor te stellen.
- Iedereen worstelt met zichzelf om de stap te zetten naar mediation. Het voeren van een gesprek met de persoon met wie je in conflict zit, vergt veel moed. Dat is heel begrijpelijk.
- Deelnemers mogen de mediation op elk gewenst moment te beëindigen. Wanneer een partij bij de mediator aangeeft de mediation te willen beëindigen, zal deze de mediation op neutrale gronden afsluiten. Zij/hij stuurt dan een bericht aan beide partijen dat de mediation is afgesloten zonder verdere afspraken. Er wordt niet naar buiten gebracht op wiens initiatief dat is gebeurd.
Wat is het verschil tussen een conflictbemiddeling en arbeidsmediation?
Bemiddeling is een veel gebruikt synoniem voor mediation. Dit is dus in principe hetzelfde. Wel kan het in de praktijk zo zijn dat het woord “bemiddeling” wordt gebruikt omdat niet aan alle mediation-eisen wordt voldaan. Bij twijfel kunt u vragen of de bemiddelaar een register-mediator is en of de deelnemers aan het begin van het traject een mediationovereenkomst ondertekenen.
Waarin verschilt een “mediator” van een “arbeidsmediator”?
De term mediator is de algemene term. Hier vallen zowel familiemediators als strafrecht mediators of arbeidsmediator. De arbeidsmediator is een mediator die gespecialiseerd is in het begeleiden van conflicten op werkgebied. Deze mediator heeft kennis van het arbeidsrecht en aanverwante domeinen.
De verzekeraar vergoedt maar een paar gesprekken, mag dat? Het is een complexe zaak.
Ja, dat mag. Dit is afhankelijk van het (rechtsbijstand)pakket dat u heeft bij uw verzekeraar. Het loont om voorafgaand aan de mediation u goed te kijken naar de dekking die u heeft.
Mag ik mijn huisarts, bedrijfsarts, juridisch adviseur of partner vertellen over de inhoud van de mediationgesprekken?
Een mediation vindt plaats in een vertrouwelijke setting. Alle partijen aan tafel, dus zowel deelnemers als mediator en eventuele adviseurs, tekenen een mediationovereenkomst waarin ze verklaren zich te houden aan de geheimhouding. Bij het tekenen van deze overeenkomst kunnen deelnemers onderling afspreken dat zij de gesprekken mogen delen met hun partner.
Mag ik iemand meenemen naar het mediationgesprek?
Ja, mits de andere deelnemers daarmee akkoord gaan. De mediator zorgt er wel voor dat het aantal deelnemers en ondersteuners aan beide kanten, aan tafel in balans is.
Kan ik een kennismakingsgesprek, voorgesprek of intake voorstellen?
Ja, het staat u vrij om een voorgesprek voor te stellen. De mediator zal dan ook een voorgesprek met de andere deelnemer(s) voeren.
Wat als ik het niet eens ben met de keuze voor een arbeidsmediator?
Dan kunt u dit doorgeven aan de andere deelnemer(s). U kunt dan aangeven dat u gezamenlijk tot een keuze wilt komen.
Kan ik kiezen tussen een vrouwelijke of mannelijke mediator?
Ja, ook hier geldt dat u gezamenlijk tot een keuze dient te komen. Als u de voorkeur geeft aan een andere mediator, ongeacht de reden, dan kunt u dit kenbaar maken bij de wederpartij en aangeven wat uw voorkeuren zijn. U dient samen tot een keuze te komen.
Wie is er allemaal betrokken en wie is op de hoogte dat ik deelneem aan een arbeidsmediation?
Betrokken zijn degenen met wie u direct het mediationtraject aangaat. Dit kan uw werkgever, werknemer, een directe collega of leidinggevende zijn. Het is moeilijk aan te geven wie op de hoogte is van het bestaan van de mediation. Dat verschilt per situatie. Naast de direct betrokkenen kunnen dat ook uw casemanager (bij ziekte) of een eventueel betrokken HR-persoon zijn.
Kan de arbeidsmediator mij dwingen om akkoord te gaan met een resultaat dat is goedgekeurd door de andere partij?
Nee, de arbeidsmediator kan u nooit dwingen om akkoord te gaan met een resultaat. U bepaalt zelf of u ergens wel of niet mee akkoord gaat.
Hoelang duurt, en uit hoeveel gesprekken bestaat een arbeidsmediation?
Gemiddeld besteedt een arbeidsmediator tussen de 8 en de 12 uur aan een arbeidsmediation, verdeeld over 2 à 3 mediation gesprekken. Maar dit is mede afhankelijk van de actieve of passieve houding van de deelnemers. Wel dient de mediator voortvarend te werk te gaan om te voorkomen dat de mediation te lang loopt. Gemiddeld duurt een arbeidsmediation 6 tot 8 weken.
Hoe worden (directe) collega’s geïnformeerd over de voortgang en de resultaten van de mediation?
De mediator koppelt niks terug aan de collega’s of de werkgever. Deelnemers aan de mediationtafel bepalen samen wat zij terug willen koppelen aan collega’s of anderen met wie ze te maken hebben
Wie betaalt de arbeidsmediation? Kan ik meebetalen? Kan ik mijn werknemer mee laten betalen?
Vanuit de mediator geredeneerd, die zich evenveel inzet voor beide deelnemers, is het delen van de kosten het meest voor de hand liggend. Hier kunt u dus altijd gezamenlijk voor kiezen. Echter, vanuit het arbeidsrecht gekeken, draagt de werkgever meestal de kosten van de mediation. De werkgever is namelijk verantwoordelijk voor goede arbeidsomstandigheden en de kosten die hiermee gepaard gaan. De sfeer op de werkvloer valt hier ook onder. De kosten van de mediation zijn daarom voor de werkgever. Wanneer de mediation op advies van de bedrijfsarts worde ingezet, is het een re-integratieverplichting/activiteit. Deze kosten zijn ook voor de werkgever.
Wie betaalt heeft niet meer stem of invloed in de mediation.
Waarom zou ik meewerken aan een arbeidsmediation? Ik heb geen conflict.
Er is sprake van een conflict wanneer één van beide deelnemers dit zo ervaart. Mocht u mediation echt niet nodig vinden, kijk dan of u zonder mediator het contact kunt herstellen. Lukt dit niet, dan voorkomt mediation verdere escalatie.
Voorkomen is beter dan genezen is een bekend spreekwoord. Ook als u vindt dat er geen sprake is van een conflict, kan het verstandig zijn om een mediationtraject te starten. Het is zeker aan te raden als uw werkgever/werknemer wel vindt dat er sprake is van een conflict. Bij arbeidsmediation gaan werkgever en werknemer met elkaar in gesprek over de onderwerpen die voor hen beiden spelen. De arbeidsmediator begeleidt en faciliteert dit gesprek. Arbeidsmediation leidt er vaak toe dat partijen beter gaan communiceren, met elkaar tot afspraken en tot duurzaam oplossingen komen.
Wat zijn de voordelen en nadelen van mediation?
Voordelen:
Mediation is snel en kan op korte termijn worden ingezet. Conflicten leiden vaak tot stress en onzekerheid. Tijd en kosten gaan hiermee gepaard. Het aangaan van een mediation brengt uiteindelijk rust en overzicht met zich mee, terwijl de kosten beperkt blijven.
Mediation is gericht op conflictoplossing, niet op winnen of verliezen. De uitkomst is een win-win oplossing of een compromis, omdat deze voor alle partijen aanvaardbaar moet zijn.
Mediation kan leiden tot herstel van de relatie tussen partijen, omdat ze gezamenlijk tot oplossingen komen. Dit is belangrijk als partijen in de toekomst zaken met elkaar wensen te doen of de persoonlijke relatie in stand willen houden.
Nadelen:
De mediator kan geen beslissing afdwingen. Als deelnemers uitvoerig over het conflict hebben gecommuniceerd en er komt geen oplossing dan kan mediation ertoe kunnen leiden dat het conflict alleen nog maar langer voortduurt/verder escaleert. In een gerechtelijke procedure hakt de rechter de knoop door en komt er altijd een (eind)uitspraak.
Indien deelnemers weigeren zich in te spannen en een oplossing blijft uit, dan leidt dit tot tijd en geld verlies.
Waar kan ik een goede arbeidsmediator vinden?
Mediators zijn aangesloten bij diverse organisaties. Hieronder treft u een aantal linken aan:
MFN: https://mfnregister.nl/consument/werk/
ADR-register: https://adr-register.com/nl
GAM: https://groeparbeidsmediation.nl/
Vragen vanuit de werknemer
Mag ik zelf een arbeidsmediator voor dragen ondanks dat mij een mediator is voorgesteld door de verzekeraar/provider van mij werkgever? Zij betalen de kosten.
Ja, maar het is belangrijk dat beide partijen akkoord gaan met de gekozen mediator voor een goed verloop van de mediation. Bij deze keuze is niet van belang wie de kosten van mediation op zich neemt. Ook al betaalt de verzekeraar, dan nog heeft u inspraak in de keuze van een mediator. De wederpartij heeft dit recht ook.
De mediator heeft al meerdere mediationtrajecten verricht bij mijn werkgever. Hoe zit dat met de neutraliteit en objectiviteit?
Dit is in principe geen belemmering voor de mediation. De mediator blijft altijd neutraal en biedt alle betrokkenen de kans om zijn of haar verhaal te doen. De mediator hoort en begrijpt wat u zegt. Mocht u het tijdens de mediation anders ervaren, dan kunt u altijd de mediator hierop wijzen. Ook is de registermediator onderworpen aan bepaalde gedragsregels, zoals waarborgen van de neutraliteit, onafhankelijkheid en objectiviteit. Het is de professionele plicht van de mediator om neutraal te kunnen zijn, ook wanneer zij reeds een relatie heeft met één partij.
Neutraal zijn is niet hetzelfde als neutraal ervaren worden
Echter, de mediator moet niet alleen neutraal zijn, maar ook zo ervaren worden. Dus zelfs als de mediator alles goed doet, kan het voor u niet goed voelen. Dat is ok. Geef dat dan op tijd aan, dan kan de mediator met u bespreken of hij/zij wel de geschikte voor deze mediation is.
Er is een interne mediator, ben ik verplicht om deze te accepteren? Mijn werkgever wil dit graag.
Nee. Ook bij de keuze van een mediator hebben beide partijen zeggenschap. U kiest samen een mediator.
Krijg ik minder uitbetaald in een mediation dan bij een “exit” via de rechter.
Nee, dit zou niet moeten uitmaken. Het kan juist een voordeel zijn om met de werkgever in gesprek te gaan omdat u persoonlijk betrokken bent bij de oplossing. U heeft in een mediation ruimte om creatieve oplossingen te bedenken en u bepaalt of u wel of niet akkoord gaat met de voorstellen. U bespaart eventuele advocaatkosten en de stress die een rechtszaak met zich meebrengt.
Ik voel me nu te ziek voor een arbeidsmediation bij wie kan ik terecht? De huisarts en psycholoog vinden dat ik nog te ziek ben voor mediation.
U kunt zich wenden tot uw werkgever, deze zal dan de bedrijfsarts vragen u uit te nodigen voor een gesprek om te bepalen of u te ziek bent om deel te nemen aan mediation.
Kan ik de mediation pauzeren omdat ik me ziek voel of tot rust moet komen?
U kunt gezamenlijk met de andere deelnemer(s) een verzoek tot pauze indienen bij de mediator. De mediator spreekt met deelnemers af het traject op te pakken zodra dit mogelijk is. Het is belangrijk om bij ziekte de casemanager en/of bedrijfsarts in te lichten. Zij zorgen voor een medisch oordeel en controleren of de re-integratieverplichtingen worden nageleefd.